กระเพาะปัสสาวะอักเสบ : สาเหตุ อาการ การรักษา
นพ. ศุภณัฐ ศิริกุลชยานนท์
คลินิกปัสสาวะหมอศุภณัฐ
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ: รู้จักอาการและวิธีการรักษา
กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เป็นโรคที่เกิดจากการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ โดยเฉพาะในกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งส่งผลให้เกิดอาการปวดแสบขณะปัสสาวะ ปัสสาวะบ่อย และปัสสาวะขุ่น ที่ศรีราชา ชลบุรี เรามีคนไข้ในลักษณะนี้ค่อนข้างเยอะครับ มีทั้งที่เป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบจริง และไม่จริง และบ่อยครั้งที่กระเพาะปัสสาวะอักเสบเป็นแค่ผล ไม่ใช่เหตุ การรักษาเพียงแค่กระเพาะปัสสาวะด้วยยาฆ่าเชื้อ อาจไม่ถูกต้อง หรือไม่เพียงพอ ซึ่งอาจทำให้กลับมาเป็นซ้ำ หรือรุนแรงกว่าเดิมได้ครับ
อาการของกระเพาะปัสสาวะอักเสบ
หากคุณมีอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์ทางเดินปัสสาวะดีกว่าครับ:
- ปัสสาวะบ่อยแต่มีปริมาณน้อย
- ปวดแสบขณะปัสสาวะ
- ปัสสาวะขุ่นหรือมีกลิ่นแรง
- ปวดท้องน้อยหรือหลัง
อาการกระเพาะปัสสาวะอักเสบ มักเกิดขึ้นอย่างเฉียบพลันและไม่ควรเป็นอาการที่ต่อเนื่องเป็นเวลานานหลายเดือนหรือหลายปี ถ้าคุณมีอาการอื่นๆ เช่น มีไข้ ปัสสาวะเป็นเลือด อาจบ่งชี้ว่ามีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้น หรืออาจเป็นสัญญาณว่าอาการที่เป็นอยู่นั้นไม่ใช่ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ควรพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสม
การรักษากระเพาะปัสสาวะอักเสบ
จริงๆ แล้ว กระเพาะปัสสาวะอักเสบ อาจหายเองได้เหมือนหวัด แต่การกินยาปฏิชีวนะสามารถลดระยะเวลาการหายของโรค รวมถึงลดโอกาสภาวะแทรกซ้อนเช่น กรวยไตอักเสบ ได้ อย่างไรก็ตาม ควรระมัดระวังในการซื้อยามากินเอง เนื่องจากบ่อยครั้งที่อาการที่เป็นไม่ใช่กระเพาะปัสสาวะอักเสบตั้งแต่แรก เช่น บางคนอาจมี นิ่วในท่อไต ท่อปัสสาวะอักเสบ หรือ ต่อมลูกหมากโต หรือ การทำงานของกระเพาะปัสสาวะเสื่อม ซึ่งการกินยาฆ่าเชื้อไปก็ไม่ตอบสนอง ดังนั้น ควรพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้องจะดีกว่า
วิธีป้องกันกระเพาะปัสสาวะอักเสบ: ข้อเท็จจริงและความเชื่อ
ในความเป็นจริงแล้ว การป้องกัน กระเพาะปัสสาวะอักเสบ อาจไม่สามารถทำได้อย่างสมบูรณ์ มีการศึกษาพบว่าในช่วงชีวิตของผู้หญิงคนหนึ่งมีโอกาสเป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบได้ถึง 80% และการติดเชื้อสามารถเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ แต่การติดเชื้อบ่อยๆ เช่น มากกว่า 2 ครั้งใน 3 เดือน หรือ มากกว่า 3 ครั้งใน 1 ปี จำเป็นต้องหาสาเหตุของปัญหาเพิ่มเติม ว่ามีภาวะเช่น นิ่ว หรือการทำงานของกระเพาะปัสสาวะที่ผิดปกติ หรือว่าอาจไม่ได้เป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบตั้งแต่แรก
แม้ว่าจะไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าการทำความสะอาดบริเวณอวัยวะเพศที่ไม่ถูกต้องจะทำให้เกิด กระเพาะปัสสาวะอักเสบ แต่ตามหลักการแล้ว การทำความสะอาดจากด้านหน้าเข้าหาทวารหนักน่าจะช่วยลดโอกาสที่เชื้อแบคทีเรียจากทวารหนักจะเข้าสู่ท่อปัสสาวะได้
บางคนเชื่อว่าการดื่มน้ำมากจะช่วยป้องกันโรคนี้ได้ แต่ความจริงแล้วไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุนความเชื่อนี้ และหากดื่มน้ำมากเกินไปอาจทำให้ปัสสาวะบ่อย ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต ดังนั้น ความแนะนำคือ ดื่มน้ำเพียงเพื่อไม่ให้ขาดน้ำก็พอแล้วครับ
บางคนเชื่อว่าการกลั้นปัสสาวะจะทำให้เป็น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ แต่ความจริงคือ กระเพาะปัสสาวะ ของเราออกแบบมาให้กลั้นได้อยู่แล้ว หากไม่ได้กลั้นจนเกินความจุของกระเพาะปัสสาวะเป็นเวลานาน (ปกติ 200-500 cc แล้วแต่บุคคล) กลั้นจนหน้าดำหน้าแดง ก็ไม่น่าเป็นเหตุให้เกิดการติดเชื้อ โดยสรุป คือ ไม่ได้มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์สนับสนุน ว่าการกลั้นปัสสาวะจะทำให้เกิด กระเพาะปัสสาวะอักเสบ
อาการปัสสาวะแสบไม่ได้หมายความว่าคุณมีกระเพาะปัสสาวะอักเสบเสมอไป
โดยเฉพาะในผู้ชาย เนื่องจากโอกาสในการเกิด กระเพาะปัสสาวะอักเสบ ในผู้ชายต่ำกว่าผู้หญิงอย่างมาก ถ้าผู้ชายมีอาการปัสสาวะแสบ อาจมาจาก ท่อปัสสาวะอักเสบ เช่น ติดเชื้อหนองในซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งพบบ่อยกว่ามาก โดยเฉพาะชายวัยเจริญพันธุ์ครับ
ในผู้สูงอายุ การเกิด กระเพาะปัสสาวะอักเสบ อาจมีสาเหตุมาจากปัจจัยอื่น ๆ เช่น ต่อมลูกหมากโต หรือ กระเพาะปัสสาวะเสื่อม การรักษาโรคเหล่านี้จำเป็นต้องดูแลต้นเหตุควบคู่ไปกับการรักษาอาการ กระเพาะปัสสาวะอักเสบ เพื่อให้ได้ผลการรักษาที่ดีที่สุด
ความหมายของคำว่า “Cystitis”
Cystitis คือคำภาษาอังกฤษที่ใช้เรียก กระเพาะปัสสาวะอักเสบ โดยคำนี้ใช้กันแพร่หลายในทางการแพทย์
หากคุณสงสัยว่าเป็น กระเพาะปัสสาวะอักเสบ และต้องการข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคนี้และวิธีการรักษา คุณสามารถเข้ามาปรึกษาที่ คลินิกปัสสาวะหมอศุภณัฐ ศรีราชา ชลบุรี เราพร้อมให้คำแนะนำและการรักษาโดย ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ
ข้อมูลเพิ่มเติมที่น่าสนใจ
Understanding Cystitis: Causes, Symptoms, and Treatment Learn more about cystitis, including its causes, symptoms, and treatment options. Visit the Mayo Clinic’s page on cystitis.
Cystitis Overview Discover detailed information on cystitis, including prevention and management tips. Check out the NHS guide to cystitis.
Cystitis Treatment and Prevention Explore different treatment methods for cystitis and how to prevent it. Read more on the Cleveland Clinic’s page on cystitis treatment.
